Nuttige burgers

In dit hoorcollege neemt historicus Jeroen Koch je mee in het meeslepende verhaal van de familie Kessler, wier geschiedenis zich afspeelt op het snijvlak van Nederland, Nederlands-Indië en Europa. Koch, auteur van het boek De Kesslers, vertelt hoe uit deze familie de grondleggers voortkwamen van twee reuzen van het Nederlandse bedrijfsleven: Koninklijke Shell en Hoogovens. Het begin was allerminst voorspoedig. In Indië probeerden de Kesslers hun geluk met plantages en andere ondernemingen, maar telkens liepen de plannen stuk en eindigden ze in onenigheid. De doorbraak kwam in 1892, toen August Kessler op Sumatra de eerste petroleum aanboorde voor wat later de Koninklijke zou worden. Het begin van een nieuw tijdperk, gebouwd op olie en staal. Koch schetst hoe na Augusts vroege dood in 1900 zijn weduwe Margo Kessler-de Lange de aanzienlijke erfenis en de opvoeding van de kinderen op zich nam, dit keer niet in Indië maar in Nederland. De zonen groeiden uit tot gerespecteerde burgers, de dochters trouwden met opmerkelijke mannen, onder wie de invloedrijke pedagoog Philip Kohnstamm en natuurkundige Aad Fokker, die samenwerkte met grootheden als Einstein en Lorentz. Zo bouwden deze nouveaux riches in twee generaties een heuse dynastie op. Aan de hand van drie generaties Kessler belicht Koch in dit college bredere thema’s uit de Nederlandse geschiedenis: burgerlijke cultuur en beschavingsmissie in Azië, ondernemerschap, gezin en opvoeding, kunst, wetenschap en rechtsstaat, maar evengoed de schaduwzijden van oliewinning en westerse overheersing.