Analiza e performancës së Buxhetit të Shtetit 2025 – 2026 (6 mujori I)

Ky raport paraqet një analizë të plotë makrofiskale të performancës së Buxhetit të Shtetit për vitin 2026 krahasuar me vitin 2025, me fokus të veçantë tek zgjerimi i mbrojtjes sociale, dinamika e të ardhurave dhe shpenzimeve publike, si dhe evoluimi i deficitit buxhetor. Analiza bazohet në të dhënat zyrtare të realizimit të gjashtëmujorit të parë dhe në projeksione për pjesën e dytë të vitit. Rezultatet kryesore tregojnë një performancë të fortë të të ardhurave publike, të cilat arritën 410.6 miliardë lekë, ose 5% mbi planin, duke tejkaluar nivelin e vitit 2025 me 44.5 miliardë lekë. Njëkohësisht, shpenzimet publike u kontrolluan në nivelin 2.6% nën plan, ndërsa investimet kapitale rezultuan 3.8% mbi objektivin, çka tregon një kapacitet të përmirësuar ekzekutimi. Megjithatë, deficiti buxhetor u rrit me 59.5%, nga 33.1 miliardë lekë në 52.8 miliardë lekë, si rezultat i një politike fiskale më aktive dhe ekspansive, e orientuar drejt investimeve dhe mbështetjes sociale. Dobësia kryesore mbetet performanca e Tatimit mbi Fitimin, që rezulton 5.4 miliardë lekë nën plan, duke sinjalizuar nevojën për analizë të thelluar të fitueshmërisë së sektorit privat. Gjetja kryesore Buxheti 2026 shënon një kalim nga një politikë fiskale konservatore drejt një modeli më aktiv, me rritje të njëkohshme të të ardhurave, investimeve dhe mbështetjes sociale — një ekuilibër që kërkon disiplinë të vazhdueshme në menaxhimin e deficitit. Shënim Metodologjik Pjesa më e madhe e këtij raporti bazohet në të dhëna zyrtare të realizimit buxhetor (Ministria e Financave). Dy elementë analitikë janë ndërtuar si vlerësime indikative dhe jo si projeksione zyrtare dhe trajtohen si të tilla gjatë gjithë raportit: (i) multiplikatorët fiskalë të investimeve publike dhe transfertave sociale (Kreu 6.6) janë vlerësuar duke përdorur rangje tipike të raportuara në literaturën e IMF dhe OECD për ekonomi në zhvillim me karakteristika të ngjashme me Shqipërinë, të kalibruara në mënyrë të thjeshtuar (jo me model DSGE apo ekonometrik dedikuar për Shqipërinë); dhe (ii) skenarët demografikë të qëndrueshmërisë së skemës së pensioneve (Kreu 6.2.1.1) janë ndërtuar si ilustrime drejtimi — bazuar në tendencat e njohura të plakjes së popullsisë dhe emigrimit — dhe jo si projeksione aktuariale zyrtare të bazuara në tabela vdekshmërie apo modele mikro-simulimi. Të dyja grupet e vlerësimeve synojnë të ilustrojnë madhësinë relative dhe drejtimin e efekteve, jo të japin parashikime me saktësi pikësore; përdoruesit që kërkojnë shifra zyrtare duhet t”i drejtohen INSTAT, Ministrisë së Financave dhe institucioneve përkatëse aktuariale. Treguesit kryesorë në vështrim Tregues 2025 2026 Ndryshimi Të ardhurat publike (mln lekë) 366.060 410.607 +44.548 (+12.2%) Shpenzimet publike (mln lekë) 332.967 357.814 +24.847 (+7.5%) Deficiti buxhetor (mln lekë) 33.093 52.793 +19.700 (+59.5%) Fondet speciale (mln lekë) 127.089 137.120 +10.031 (+7.9%) Sigurimet shoqërore (mln lekë) 95.976 104.408 +8.432 (+8.8%) Sigurimet shëndetësore (mln lekë) 30.584 31.865 +1.281 (+4.2%) Burimi: Ministria e Financave, përpunim ALTAX.