کتاب فتح تل آویو در امجدیه

کتاب فتح تل آویو در امجدیه شرحی بر مسابقه فوتبال ایران و اسرائیل در جام ملت‌های آسیا 1347 ۲۹ اردیبهشت ۱۳۴۷؛ ورزشگاه پیر و خاطره‌انگیز امجدیه در تهران مالامال از جمعیت است. چهل‌هزار نفر در گرما و ازدحام فشرده‌ی سکوها نفس در سینه حبس کرده‌اند تا فینال جام ملت‌های آسیا میان ایران و اسرائیل برگزار شود. این فقط یک مسابقه‌ی ساده‌ی فوتبال نیست؛ میدان جنگی پنهان است که در آن آرمان‌های منطقه‌ای، تنش‌های خاورمیانه، شکاف عمیق میان دولت و ملت و فریادهای فروخورده‌ی جامعه‌ی ایران در هم گره خورده‌اند. در روزگاری که سایه‌ی سنگین استبداد و فضای امنیتی بر کشور حکمفرماست، مستطیل سبز امجدیه به تنها تریبون بازیگران مدنی و توده‌های خشمگینی تبدیل شده که می‌خواهند هویت و حضور خود را فریاد بزنند. امیرحسین احمدآبادی در کتاب فتح تل آویو در امجدیه، با ذوق یک راوی تاریخ و دقت یک پژوهشگر اجتماعی، پرده از این رویداد شگفت‌انگیز برمی‌دارد. او با تورق روزنامه‌های مرجع آن دوران مثل اطلاعات و آیندگان و بهره‌گیری از چارچوب‌های نظری اندیشمندانی چون حمیدرضا صدر و آبراهامیان، سه لایه از این مسابقه‌ی تاریخی را هم‌زمان پیش می‌برد: بازسازی نفس‌گیر جزئیات دقیق روز مسابقه از بازار سیاه بلیت و حضور چهره‌هایی مثل «ممد بوقی» تا گل تاریخی پرویز قلیچ‌خانی؛ واکاوی بستر ژئوپلیتیک خاورمیانه و جنگ شش‌روزه؛ و تحلیل عمیق جامعه‌شناختی از شکاف دولت‌ملت، شایعات پیرامون تبانی با رژیم صهیونیستی، و تبدیل شدن استادیوم به کانونی برای نافرمانی مدنی. کتاب فتح تل آویو در امجدیه نشان می‌دهد که چگونه شایعات مسموم، از دستور حکومتی برای باخت گرفته تا رشوه به داور، بازتابی از بی‌اعتمادی ریشه‌دار مردم به حاکمیت پهلوی بود. با این حال، گل‌های همایون بهزادی و پرویز قلیچ‌خانی معادلات را به هم ریخت و پیروزی تیم ملی را به جشنی خیابانی بدل ساخت که در آن شعارهای ضداسرائیلی هم‌زمان نقدی بر سیاست خارجی راکد حکومت نیز به شمار می‌رفت. این اثر، رنج‌ها و شورهای نسلی را به تصویر می‌کشد که فوتبال را پناهگاهی برای بازیافتن کرامت انسانی خود می‌یافتند.