Techne’den Sosyal Fizik’e İktisadın Dönüşümü ve “Sanat”ın Direnişi – Ercan Eren

İktisat disiplini, tarihsel süreç içerisinde kendisini tanımlama biçimi bakımından radikal ve sarsıcı dönüşümler yaşamıştır. “Antik Yunan” geleneğinden 19. yüzyılın ortalarına dek özü itibarıyla bir “ev yönetimi zanaatı” (techne) ve “ahlak felsefesi”nin (moral philosophy) ayrılmaz bir parçası olarak görülen iktisat; moderniteyle beraber rotasını değiştirerek, kendisini doğa bilimlerinin, özellikle Newtonyen fiziğin o mutlak doğruluk zeminine oturtma gayretine soyunmuştur. Bu makale, iktisadın bir “insan odaklı zanaat” olmaktan çıkıp önce bir “sosyal fizik” (social physics) idealine indirgenmesini, ardından Alfred Marshall’ın bu mekanikleşmeye karşı geliştirdiği “biyolojik-evrimci” tereddütleri ve nihayetinde Soğuk Savaş döneminin “bilimcilik” (scientism) baskısıyla yaşadığı metodolojik izolasyonu ele almaktadır.