Diplomacy by Henry Kissinger

အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဟင်နရီ ကစ်ဆင်းဂျား (Henry Kissinger) ရေးသားခဲ့တဲ့ “Diplomacy” စာအုပ်ဟာ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးလောကမှာ “ကျမ်းတစ်စောင်၊ လမ်းတစ်သွယ်” လို့ တင်စားရလောက်အောင် ကျော်ကြားတဲ့ စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစာအုပ်အကြောင်းကို အောက်တွင် မြန်မာဘာသာဖြင့် အသေးစိတ် တင်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာရပ်ရဲ့ အနှစ်သာရ (Diplomacy) ဒီစာအုပ်ဟာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် နိုင်ငံကြီးတွေရဲ့ အားပြိုင်မှု၊ မဟာဗျူဟာမြောက် ဆက်ဆံရေးနဲ့ သံတမန်ရေးရာ အကွက်အကွင်းတွေကို အသေးစိတ် ခြုံငုံသုံးသပ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ သမိုင်းကြောင်းနှင့် အယူအဆ: ၁၇ ရာစု ကာဒီနယ် ရစ်ရှ်လျူး (Cardinal Richelieu) ခေတ်ကစပြီး စစ်အေးတိုက်ပွဲအပြီး ကာလအထိ သံတမန်ရေးရာ ပြောင်းလဲလာပုံကို ရေးသားထားပါတယ်။ Realpolitik (လက်တွေ့ကျသော နိုင်ငံရေး): အကျိုးစီးပွားနဲ့ အင်အားချိန်ခွင်လျှာ (Balance of Power) အပေါ် အခြေခံတဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွေအကြောင်းကို ကစ်ဆင်းဂျားက သူ၏ ကိုယ်ပိုင်အမြင်၊ အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ ပေါင်းစပ်တင်ပြထားပါတယ်။ ခေါင်းဆောင်ကြီးများ၏ အခန်းကဏ္ဍ: နပိုလီယံ၊ ဘစ်စမတ် (Bismarck)၊ ရုစဗဲ့ (Roosevelt) နဲ့ ဝီလ်ဆင် (Wilson) တို့လို ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်တွေက သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံတွေကို ဘယ်လိုသံတမန်နည်းလမ်းတွေနဲ့ ဦးဆောင်ခဲ့သလဲဆိုတာကို စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဖတ်ရှုရမှာပါ။ ဒီစာအုပ်ဟာ နိုင်ငံရေးစိတ်ဝင်စားသူတွေ၊ သံတမန်ဖြစ်လိုသူတွေနဲ့ ကမ္ဘာ့အဖြစ်အပျက်တွေကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း နားလည်ချင်သူတွေအတွက် မဖတ်မဖြစ် စာအုပ်ကောင်းတစ်အုပ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။