Merkez Bankası Dijital Parası (CBDC) Bölüm 2: ABD – Çin Hegemonya Mücadelesinin Dijital Para Boyutu – Serçin Şahin, Kaan İrfan Öğüt

Yazı dizimizin birinci bölümünde CBDC ile ilgili güncel gelişmeleri ele alırken Çin’in 2026 itibarıyla küresel olarak CBDC kullanımında pilot uygulama aşamasında lider konumda olduğunu ve dijital yuan’ı (e-CNY) milyonlarca kullanıcı ve işletme üzerinde kapsamlı, gerçek dünya testlerine tabi tuttuğunu ifade ederek Çin’in jeopolitik amacının dijital yuan ile kendi para birimini uluslararasılaştırarak doların hegemonyasını kademeli olarak azaltmak olduğunu iddia eden önemli bir literatürün (Bansal & Singh, 2021) varlığına dikkat çekmiştik. 2022’de Biden döneminde yayımlanan bir başkanlık kararnamesiyle dijital dolar araştırmalarının yüksek olarak önceliklendirilmesi talimatının verildiği ABD’de ise Ocak 2025’te Trump döneminde Dijital Finans Teknolojisinde Amerikan Liderliğinin Güçlendirilmesi başlıklı bir başkanlık kararnamesiyle CBDC ile ilgili tamamen ters yönde tutum benimsenmiş ve federal kurumların CBDC geliştirmesi veya ihraç etmesi kesin olarak yasaklanmış, bunun yerine ABD dolarının dijital hegemonyasını korumak için özel sektör stablecoin’lerinin desteklenmesi karara bağlanmış ve ardından Temmuz 2025’te kabul edilen ABD Stablecoinleri için Ulusal İnovasyonu Yönlendirme ve Tesis Etme Yasası (Genius Act) ile de birebir oranında nakit ve hazine bonosu teminatına sahip özel sektör stablecoin’lerinin ihracı bir yasal çerçeveye oturtulmuştur. ABD’nin bu değişen stratejisi Çin gibi kendi dijital parasını geliştiren ve bu yolla SWIFT sistemine bir alternatif yaratarak bunu kendi de-dolarizasyon stratejisinin bir bileşeni olarak kullanan ve kullanabilecek ülkelere karşı bir hamle olarak değerlendirilmiştir (Duffie, 2022).