کتاب در میان ما: فرهنگ ها چگونه احساسات را شکل می دهند

کتاب در میان ما: فرهنگ ها چگونه احساسات را شکل می دهند کتاب در میان ما (اصلِ انگلیسی: Between Us) اثر باتیا مسکیتا، روان‌شناسِ برجسته‌ی بلژیکی-آمریکایی، یکی از ژرف‌ترین و در عینِ‌حال خوش‌خوان‌ترین آثاری است که در سال‌های اخیر در مرز میان روان‌شناسی و مردم‌شناسی نوشته شده است. مسکیتا که سال‌ها در دانشگاه کالیفرنیا به پژوهش درباره‌ی تفاوت‌های فرهنگی پرداخته، در این کتاب یک باورِ ریشه‌دار و تقریباً جهانی را به چالش می‌کشد: این‌که احساسات، پدیده‌هایی جهانی، یکسان و «درونی» هستند که هر انسانی فارغ از محلِ تولدش، به همین شکلی واحد تجربه‌شان می‌کند. او در برابرِ این نگاه، با استدلالی مستدل و مثال‌هایی ملموس نشان می‌دهد که هیجان‌ها نه واکنش‌هایِ خودکارِ ذهن، بلکه بیش از هر چیز محصولِ زمینه‌ها، هنجارها و روابطِ فرهنگی‌ای هستند که در آن ها رشد می‌کنیم. محورِ مفهومی کتاب در میان ما، ایده‌ی بدیع و ماندگارِ «رژیم‌های عاطفی» است. مسکیتا با این اصطلاح به مجموعه‌ای از قوانینِ نانوشته اشاره می‌کند که تعیین می‌کنند در یک فرهنگ خاص چه چیزی احساس می‌شود، چه چیزی قرار است احساس شود، چطور باید بیان شود و اصلاً ابرازِ کدام احساس جایز و کدام ممنوع است. او خواننده را به سفری می‌برد میان جوامعِ جمع‌گرای شرقی و فرهنگ‌های فردگرای غربی و نشان می‌دهد که حتی به ظاهر جهانی‌ترین هیجان‌ها — شادی، خشم، غم و ترس — در هر بسترِ فرهنگی «لباسی» متفاوت به تن می‌کنند. آنچه در ژاپن به‌عنوان خشمِ قابل قبول تلقی می‌شود، با آنچه در آمریکا خشم می‌خوانندش، از ریشه متفاوت است؛ و همین تمایز، درکِ ما را از «طبیعی بودنِ» احساساتِ خودمان زیر سؤال می‌برد. وجهه‌ی متمایزِ این اثر، رویکردِ میان‌رشته‌ای و در عینِ‌حال بی‌پیرایه‌ی نویسنده است. مسکیتا با تلفیقِ یافته‌های مطالعاتِ بین‌فرهنگی، مشاهده‌های میدانی و نظریه‌های روان‌شناسی شناختی، تصویری از احساسات ترسیم می‌کند که هم از دقتِ علمی برخوردار است و هم از هرجورِ اکادمیک‌زدگی به دور است. او به‌وضوح نشان می‌دهد که احساسات نه «درونِ» سر ما، بلکه «میان» ما و در بسترِ روابط شکل می‌گیرند؛ از همین‌رو، پرداختن به آن‌ها بدونِ درکِ بافتِ فرهنگی، شبیه به مطالعه‌ی بازی‌ای است که قواعدش را هرگز نخوانده باشیم. در جهانی که هر روز بیش‌ازپیش چندفرهنگی و درهم‌تنیده می‌شود، این کتاب به یک راهنمای ضروری برای پیمایشِ پیچیدگی‌های روابطِ میان‌فرهنگی تبدیل می‌شود. کتاب در میان ما برای همکارانِ بین‌المللی، مهاجران، درمانگران، مدیرانِ تیم‌های چندملیتی و هر خواننده‌ای که به رازهای احساساتِ انسانی کنجکاو است، هم یک بینشِ علمی و هم یک ابزارِ عملی است. مسکیتا با نثرِ گرم و داستان‌های واقعی از زندگی مردمِ فرهنگ‌های گوناگون، پرده از این حقیقت برمی‌دارد که ما بیش از آن‌که به آنچه «احساس می‌کنیم» تسلط داشته باشیم، تحتِ نفوذِ فرهنگی هستیم که در آن نفس می‌کشیم. مطالعه‌ی این کتاب، نگاهی دگرگون‌ساز به احساساتِ خودتان و دریچه‌ای تازه به فهمِ انسانِ دیگران به شما هدیه می‌دهد.