کتاب تسخیر ناپذیر

کتاب تسخیر ناپذیر کتاب تسخیر ناپذیر اثر ویلیام فاکنر، رمان‌نویسِ نوبل‌برده‌ی آمریکایی، یکی از درخشان‌ترین و در عین حال شاید نادرست‌فهمیده‌ترین آثار ادبیات مدرن جهان است. این کتاب که در سال ۱۹۳۸ منتشر شد، در واقع مجموعه‌ای از هفت داستانِ به‌هم‌پیوسته است که با هم یک روایتِ واحد می‌سازند؛ روایتِ خانواده‌ی ساوترن در میسیسیپی، در بحبوحه‌ی جنگ‌های داخلی آمریکا و دورانِ پرآشوبِ «بازسازی» پس از آن. فاکنر با آن زبانِ منحصربه‌فرد، جمله‌های درهم‌تنیده و جریانِ سیالِ ذهنِ افسانه‌ای‌اش، خواننده را به قلمرویی می‌برد که در آنچه «تاریخ» می‌نامیم، فاجعه و قهرمانی، وفاداری و خیانت، آن‌قدر در هم گره خورده‌اند که دیگر نمی‌شود آن‌ها را از هم جدا کرد. در قلبِ کتاب تسخیر ناپذیر، بایارد ساوترن قرار دارد؛ پسری که در خلالِ جنگ، از کودکی به نوجوانی و از نوجوانی به رهبریِ خانواده قدم می‌گذارد و با چشمانِ خود فروپاشیِ «جنوب قدیم»، نظامِ برده‌داری و تولدِ یک نظمِ تازه را نظاره می‌کند. اما آنچه «تسخیرناپذیر» را از یک روایتِ حماسیِ صرفِ جنگ جدا می‌کند، نگاهِ بی‌رحم و در عین حال همدلانه‌ی فاکنر به همین خانواده است. در مرکزِ روایت، دو چهره‌ی اسطوره‌ای و در عین حال بسیار زمینی می‌درخشند: پدرِ خانواده، سرهنگ جان ساوترن، و به‌ویژه «رینگ‌گر» — پیرمردِ سیاه‌پوست و فداکارِ خانواده — که شاید یکی از عمیق‌ترین و پیچیده‌ترین شخصیت‌های تمامِ آثارِ فاکنر باشد. وفاداریِ افراطیِ رینگ‌گر به ساوترن‌ها، دقیقاً همان جایی است که فاکنر آینه‌ای پیشِ رویِ شکافِ نژادیِ جامعه‌ی آمریکا می‌گیرد و آن را در هاله‌ای از ابهامِ اخلاقی رها می‌کند. آنچه این اثر را ماندگار می‌کند، تنها سبکِ رواییِ نوگرایِ فاکنر نیست؛ بلکه نگاهِ او به تاریخ به‌مثابه‌ی یک «اسطوره» است — چیزی که به‌جای واقعیتِ عریان، نسخه‌ای رمانتیک و تحریف‌شده از خود ارائه می‌دهد که نسل‌ها آن را بازگو می‌کنند. فاکنر به ما نشان می‌دهد چگونه گذشته‌ی جنوب نه در سندها، بلکه در خون، خاطره و غرورِ خانواده‌ها زندگی می‌کند. او همزمان شجاعت و وفاداری را می‌ستاید و خشونتِ بی‌پایانِ همین فضیلت‌ها را افشا می‌کند؛ تناقضی که در قلبِ فرهنگ جنوب و شاید در قلبِ تمامِ جوامعِ پس از جنگ قرار دارد. به همین دلیل است که «تسخیرناپذیر» با وجودِ اینکه در ظاهر داستانی درباره‌ی مردانِ جنگی است، در باطن اثری است درباره‌ی تربیتِ اخلاقیِ یک نسلِ تازه و شکستِ حتمیِ اسطوره‌های کهن. فاکنر در این کتاب، همان‌قدر که رمانتیک است، بی‌رحم نیز هست؛ همان‌قدر که قهرمان می‌آفریند، نقاب از چهره‌ی قهرمانان برمی‌دارد. کتاب تسخیر ناپذیر برای آن‌که صرفاً یک داستانِ جنگ بخواند، اثری خسته‌کننده و مبهم خواهد بود؛ اما برای آن‌که به پیچیدگی‌های هویت، نژاد، وفاداری و رهایی علاقه‌مند است، دریچه‌ای است به یکی از عمیق‌ترین و صادقانه‌ترین تأملاتِ ادبیاتِ قرنِ بیستم درباره‌ی معنایِ انسان‌بودن در میانه‌ی ویرانیِ یک جهان. مطالعه‌ی این اثر، شما را با یکی از استادانِ بی‌رقیبِ زبان و روایت آشنا می‌کند؛ نویسنده‌ای که با جسارتِ خود، ادبیاتِ مدرن را برای همیشه دگرگون کرد. اگر به رمان‌هایی که داستان را با امضا و عمقِ فلسفی می‌آمیزند علاقه‌دارید، کتاب تسخیر ناپذیر تجربه‌ای است که فراموشش نخواهید کرد.