Sosyal Veri Bilimi: Programlama, Modelleme ve Sosyal Bilimlerde Dijital/Hesaplamalı Yöntemler

Son yıllarda hızla yükselen yeni bilim alanlarından sosyal veri bilimi (ya da hesaplamalı sosyal bilimler), sosyal bilimlerin klasik yöntemlerini veri bilimi, yapay zekâ, makine öğrenmesi, ağ analizi ve doğal dil işleme gibi araçlarla birleştiren genç ve dinamik bir disiplin olarak ortaya çıkmıştır. Toplumsal olguları nicel veriler, simülasyonlar ve dijital izler üzerinden yeniden değerlendirme olanağı sunarak sosyal bilimlere hem yöntemsel hem de kuramsal olarak yeni ufuklar açmaktadır. Elinizdeki kitap, bu dönüşümü Türkiye bağlamında ele alan ve Türkçe literatürde alanın öncü örneklerinden biri olma niteliği taşıyan kapsamlı bir çalışmadır. Kitap, sosyal medya verilerinden kamuoyu analizlerine, büyük dil modelleriyle siyasal söylem incelemelerinden göç ve çatışma araştırmalarına kadar geniş bir yelpazede yöntemsel örnekler sunmaktadır. Böylece yalnızca teknik yöntemlerin tanıtımıyla sınırlı kalmaz; sosyal bilimlerin temel sorularını veri destekli yaklaşımlarla yeniden düşünmenin yollarını da gösterir. Türkiye’de alanın önde gelen araştırmacılarının katkılarıyla hazırlanan bu derleme, hesaplamalı sosyal bilimlerin ülkedeki gelişimine ışık tutarken, Türkçe okur için de yeni bir bilim alanının temel başvuru kaynağı olmayı hedefliyor. Son 30-40 yıl erişilebilir sayısal veri boyutları, veri işleme hızları ve iletişim kapasitelerinin üstel olarak büyüdüğü olağanüstü bir dönem oldu. Kestirilebilir gelecekte de bu üstel büyüme devam edecek. Bunları, geliştirilen yeni algoritmik tekniklerle birleştirince de insanlığın önüne veriyi bilgiye, bilgiyi karara dönüştürme süreçlerini de üstel olarak hızlandıran veri bilimi, makine öğrenmesi, yapay zekâ gibi teknolojilerin olanakları çıktı. Şu anda bunlar gözümüzün önünde hızla, pozitif bilimler, sosyal ve politik bilimler ile insani bilimlerde devrim sayılacak paradigma değişikliklerini zorluyorlar. Elinizdeki bu kitap ülkemizde bu konularda birikimi olan ve bu teknolojileri, özellikle sosyal bilimlerdeki verileri çözümleme ve bunlardan sosyal ve politik gelişmeler hakkında bilgi çıkarma konusunda çalışmalar yapmış olan uzman bilim insanlarının çalışmalarını sunmakta. Bu kitabı özellikle sosyal bilimler araştırmalarına yeni başlayacak olan genç araştırmacılara öneriyorum. Araştırmacıların, eğer başarılı olacaklarsa, bu yeni paradigmaların sürücüsü olan veri bilimi, yapay zekâ, makine öğrenmesi gibi konuların da uzmanı olmaları gerekiyor. Kemal Oflazer, Carnegie Mellon University Elinizdeki bu derleme, sosyal bilimlerin klasik sorularını dijital izler, yeni veri kaynakları ve hesaplamalı yöntemlerle buluşturarak alana taze bir soluk getiriyor; yöntemsel yenilikleri ve etik tartışmalarıyla sosyal veri bilimine güçlü bir giriş kapısı sunuyor. Bu derleme, sosyal veri biliminin yükselen paradigmalarını disiplinlerarası bir çerçevede sunarak, yeni veri kaynakları ve hesaplamalı yöntemlerin sosyal araştırmalara nasıl yön verdiğini kapsamlı biçimde tartışıyor. Ali Çarkoğlu, Koç Üniversitesi Veri bilimi ve yapay zekânın sosyal bilim uygulamalarını yenilikçi yönleriyle ele alan bu kitap, veri bilimiyle sosyal problemleri birleştirmek isteyen araştırmacılar için çok değerli bir kaynak. Lale Akarun, Boğaziçi Üniversitesi Dijital kamuoyu araştırmaları ve sosyal medya analizlerinden, nüfus, göç ve hareketlilik analizlerine kadar, hesaplamalı sosyal bilimler alanından pek çok araştırma ve alanın önde gelen araştırmacısını bir araya getiren güncel ve güzel bir derleme. Berrin Yanıkoğlu, Sabancı Üniversitesi