The Republic by Plato

ဂရိတွေးခေါ်ပညာရှင်ကြီး ပလေတို (Plato) ရဲ့ အကျော်ကြားဆုံးနဲ့ ဩဇာအရှိဆုံးလက်ရာဖြစ်တဲ့ “The Republic” စာအုပ်ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်း ၂,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက ရေးသားခဲ့တာဖြစ်ပေမဲ့ ယနေ့ထက်တိုင် အနောက်တိုင်းအတွေးအခေါ်လောကရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် တည်ရှိနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။ တရားမျှတမှုနှင့် စံပြနိုင်ငံတော်ကို ရှာဖွေခြင်း (The Republic) ဒီစာအုပ်ဟာ ပလေတိုရဲ့ ဆရာဖြစ်သူ ဆိုကရေးတီး (Socrates) နဲ့ အခြားပုဂ္ဂိုလ်များအကြား အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးခန်း (Dialogue) ပုံစံနဲ့ ရေးသားထားတာဖြစ်ပါတယ်။ စာအုပ်ရဲ့ အဓိက ဆိုလိုရင်းတွေကတော့ – တရားမျှတမှုဆိုတာ ဘာလဲ? လူတစ်ဦးချင်းစီအတွက်ရော၊ နိုင်ငံတော်အတွက်ပါ “တရားမျှတမှု” (Justice) ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ရှာဖွေဖော်ထုတ်ထားပါတယ်။ စံပြနိုင်ငံတော် (Utopia): ပညာရှိသူတော်စင်တွေက အုပ်ချုပ်ပြီး၊ စစ်သည်တော်တွေက ကာကွယ်ကာ၊ အလုပ်သမားတွေက ထောက်ပံ့တဲ့ အလွှာသုံးလွှာပါဝင်တဲ့ “စံပြလူ့ဘောင်” တစ်ခုကို ပလေတိုက ပုံဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဂူအောင်းဥပမာ (Allegory of the Cave): လူသားတွေဟာ အမှန်တရားကို မမြင်နိုင်ဘဲ အရိပ်တွေကိုသာ အမှန်ထင်နေတတ်ပုံကို ရင်သပ်ရှုမောဖွယ် တင်စားချက်နဲ့ ရှင်းပြထားပါတယ်။ ဒဿနပညာရှင် ဘုရင် (Philosopher King): နိုင်ငံတစ်ခုကို အုပ်ချုပ်မယ့်သူဟာ အာဏာမက်သူ မဟုတ်ဘဲ အမှန်တရားနဲ့ အသိပညာကို မြတ်နိုးတဲ့ ဒဿနပညာရှင်သာ ဖြစ်သင့်တယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။